სახალხო დამცველი 2024 წლის ანგარიშს აქვეყნებს

02 აპრილი 2025, 14:26 171 ნახვა

სახალხო დამცველი საქართველოში ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვის შესახებ  2024 წლის ანგარიშს აქვეყნებს, სადაც საუბარია კონსტიტუციით გარანტირებული ადამიანის უფლებების დაცვის მიმართულებით არსებულ გამოწვევებზე, რომლებიც ომბუდსმენის განცხადებით, ხელისუფლების მხრიდან სათანადო და დროულ რეაგირებას საჭიროებს.

დოკუმენტის პირველ თავში ხაზგასმულია, რომ დღემდე დაუსჯელი არიან თამაზ გინტურის, დავით ბაშარულის, გიგა ოთხოზორიას, არჩილ ტატუნაშვილის და ირაკლი კვარაცხელიას მკვლელობაში უშუალოდ მონაწილე საოკუპაციო რეჟიმების წარმომადგენლები, რაზეც პასუხისმგებლობა რუსეთის ფედერაციას ეკისრება.

სახალხო დამცველის რამდენიმე გვერდიან ანგარიშში საუბარია ასევე საპროტესტო აქციებზე დაკავებულ პირებსა და მათზე ძალლადობის ფაქტებზე. 

" 2024 წელს განსაკუთრებით მძიმე ფორმა მიიღო საპროტესტო აქციებზე გამოვლენილმა უფლებადარღვევებმა. სამართალდამცავი ორგანოების თანამშრომლების მხრიდან მოქალაქეთა ცემისა და ძალადობის გარდა, ადგილი ჰქონდა უცნობი პირების მხრიდან სამოქალაქო აქტივისტების, ჟურნალისტების, საჯარო ფიგურების დევნასა და მათზე ძალადობას, ორგანიზებულ სატელეფონო მუქარებს და სხვადასხვა სახით გამოხატულ ძალადობრივ შეუწყნარებლობას.

2024 წლის 15 აპრილიდან 2025 წლის 1 მარტამდე პერიოდში სახალხო დამცველმა და მისმა წარმომადგენლებმა საპროტესტო აქციებზე დაკავებული და დაშავებული 624 პირი მოინახულეს. მათგან 360 პირი (57.7%) არასათანადო მოპყრობაზე მიუთითებდა.

აღსანიშნავია, რომ არასათანადო მოპყრობის ჩადენისათვის დღემდე არცერთი სამართალდამცავი არ არის პასუხისგებაში მიცემული", - წერია სახალხო და,ცველის ანგარიშში.

ომბუდსმენის შეფასებით, მედიისა და გამოხატვის თავისუფლების მდგომარეობაზე უარყოფითად იმოქმედა მზღუდავმა საკანონმდებლო ცვლილებებმა, ქვეყანაში არსებულმა საფრთხის შემცველმა გარემომ და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის მარეგულირებელმა მოძველებულმა კანონმდებლობამ; ასევე, მაღალი თანამდებობის პირებისა თუ პოლიტიკოსების მხრიდან წარმოებულმა ნეგატიურმა რიტორიკამ.

ლევან იოსელიანი ამბობს, რომ დასახვეწია პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობასთან დაკავშირებით ფარული საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარების წესები.

"სიღარიბე კვლავ ერთ-ერთი უმთავრესი გამოწვევაა ქვეყანაში. განსაკუთრებით საგანგაშოა ბავშვთა სიღარიბის მასშტაბები. „სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში“ რეგისტრირებული 18 წლამდე ასაკის ბავშვების რაოდენობა 369,924-ს შეადგენს, აქედან საარსებო შემწეობას 270,712 ბავშვი იღებს.

სიღარიბე უარყოფით გავლენას ახდენს ხანდაზმულთა უფლებების რეალიზაციაზეც. საქართველოში 65 წლისა და უფროსი ასაკის მოსახლეობის წილი მთელ მოსახლეობაში, ბოლო წელს 15.6%-დან 16.2%-მდე გაიზარდა. რაოდენობის ზრდასთან ერთად, იზრდება სოციალურად დაუცველთა და სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ მყოფ ხანდაზმულთა მაჩვენებელიც. ასევე საგულისხმოა ხანდაზმულთა მიმართ ძალადობის გამოვლენის, შეფასებისა და რეაგირების ღონისძიებების ხარვეზები", - აღნიშნულია დოკუმენტში. 

ომბუდსმენის აპარატის ინფორმაციით, საანგარიშო პერიოდში საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატში ადამიანის უფლებათა დარღვევის ფაქტების შესახებ 3780 განცხადება შემოვიდა. მათ შორის, 2390 შემთხვევაში განცხადება დასაშვებად იქნა ცნობილი და აპარატმა დაიწყო საქმეების არსებითად განხილვა. ცხელ ხაზზე, რომელიც ყოველ დღე 24 საათი მუშაობს, 14295 ზარი შემოვიდა.

მათივე განცხადებით, სახალხო დამცველის აპარატმა გამოვლენილი უფლებადარღვევების აღმოსაფხვრელად სახელმწიფო უწყებებს 82 რეკომენდაციითა და წინადადებით მიმართა; მოამზადა 16 სპეციალური ანგარიში, 1 ალტერნატიული ანგარიში საერთაშორისო ორგანოებისთვის, 2 კონსტიტუციური სარჩელი, 11 სასამართლო მეგობრის მოსაზრება და 4 კომუნიკაცია ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტისთვის. არაერთი ვიზიტი განახორციელა სხვადასხვა დაწესებულებაში. 

 
აჭარის მაუწყებელი
სოც. ადმინისტრატორი

ამავე კატეგორიაში